فیوز فشار قوی یکی از قدیمی‌ترین و در عین حال قابل‌اعتمادترین تجهیزات حفاظتی در پست‌ها و شبکه‌های توزیع برق است. در بسیاری از پست‌های ۱۱ و ۲۰ کیلوولت، همین قطعه‌ی ساده و بدون قطعات متحرک است که در لحظه‌ی بروز اتصال کوتاه شدید در ترانسفورماتور یا کابل، جریان را در کسری از ثانیه قطع می‌کند و جلوی آسیب به تجهیزات گران‌قیمت بالادست را می‌گیرد. در این مقاله با ساختار، اصول کار، انواع، روش انتخاب، نصب و نگهداری فیوزهای فشار قوی آشنا می‌شوید و اشتباهات رایجی را که در پروژه‌ها دیده می‌شود مرور می‌کنیم.

فیوزهای عرضه‌شده در این صفحه شامل برندهای شناخته‌شده‌ای مانند Wickmann، SIBA، Siemens و AEG در محدوده‌ی ولتاژ ۳.۶ تا ۳۶ کیلوولت هستند و برای حفاظت از تجهیزات توزیع و پست‌ها مانند سکسیونرها، دژنکتورها و ترانسفورماتورها در برابر اثرات دینامیکی و حرارتی اتصال کوتاه به کار می‌روند. فیوزها هم در محیط سرپوشیده و هم در محیط باز قابل استفاده‌اند، به شرطی که نوع آن‌ها با محل نصب سازگار باشد.

برندهای فیوز فشار قوی

فیوز فشار قوی چیست و چه وظیفه‌ای دارد؟

فیوز فشار قوی (High Voltage Fuse) وسیله‌ای حفاظتی است که با ذوب شدن عنصر داخلی خود، مدار را باز می‌کند و جریان خطا را قطع می‌نماید. برخلاف کلیدهای قدرت که پس از قطع می‌توانند دوباره وصل شوند، فیوز یک‌بار مصرف است و پس از عملکرد باید تعویض شود. مزیت بزرگ آن سادگی، هزینه‌ی کم نسبت به دژنکتور، سرعت عملکرد بسیار بالا و نیاز تقریباً صفر به تعمیر و نگهداری است.

معمول‌ترین کاربرد فیوز فشار متوسط، حفاظت از ترانسفورماتورهای توزیع است. در این ساختار، فیوز در برابر اتصال کوتاه عمل می‌کند و برای اضافه‌بار خفیف، حفاظت دیگری مانند رله یا دمای ترانس پیش‌بینی می‌شود. در شبکه‌های هوایی نیز فیوزهای کات‌اوت (Drop-out) برای حفاظت از انشعاب‌ها و ترانس‌های پایه‌ای به کار می‌روند. اگر با مفهوم کلی این تجهیز بیشتر آشنا نیستید، مقاله‌ی فیوز فشار قوی چیست؟ انواع فیوز و کاربرد در شبکه ۲۰ کیلوولت را هم مطالعه کنید.

تفاوت مهم: فیوز برای اتصال کوتاه است، نه اضافه‌بار

در برخی متون قدیمی نوشته می‌شود فیوزهای فشار متوسط برای حفاظت از اضافه‌بار به کار می‌روند، اما این برداشت دقیق نیست. بیشتر فیوزهای فشار متوسط از نوع «پشتیبان» (Back-up) هستند؛ یعنی فقط جریان‌هایی را قطع می‌کنند که از یک مقدار حداقل (Minimum Breaking Current) بالاتر باشد. جریان‌های کوچک‌تر، مثلاً اضافه‌بار طولانی‌مدت، می‌توانند عنصر فیوز را گرم کنند بدون آن‌که فیوز با اطمینان قطع کند و حتی ممکن است بدنه‌ی فیوز آسیب ببیند.

به همین دلیل گفته می‌شود این فیوزها باید در جایی استفاده شوند که نیازی به قطع جریان‌های کوچک نیست. حفاظت اضافه‌بار توسط رله حفاظتی و کلید قدرت یا کلید قابل قطع زیر بار انجام می‌شود. برای آشنایی با رله‌های حفاظتی می‌توانید رله حفاظتی و رله ثانویه چیست؟ را ببینید.

ساختار داخلی فیوز فشار قوی

یک فیوز محدودکننده‌ی جریان فشار متوسط از اجزای زیر تشکیل می‌شود:

  • بدنه‌ی سرامیکی یا چینی: محفظه‌ی اصلی فیوز که در برابر فشار و گرمای ناشی از قوس مقاوم است.
  • عنصر فیوز: سیم یا نوار نقره‌ای با شکل مخصوص (معمولاً با نواحی باریک‌شده) که در عبور جریان خطا ذوب می‌شود.
  • ماسه‌ی کوارتز: پرکننده‌ای با خلوص بالا که قوس الکتریکی را خنثی می‌کند و مقاومت قوس را بالا می‌برد.
  • کلاهک‌های انتهایی: اتصال الکتریکی و مکانیکی فیوز به پایه یا فیوزخور را برقرار می‌کنند.
  • ضربه‌زن (Striker) و نشانگر: پس از عملکرد فیوز، پین کوچکی بیرون می‌آید که می‌تواند کلید قابل قطع زیر بار را فرمان قطع بدهد و وضعیت فیوز را نشان دهد.

ساختار فیوز فشار قوی

اصول عملکرد: ذوب، قوس و محدود کردن جریان

وقتی اتصال کوتاه رخ می‌دهد، جریان در عنصر نقره‌ای به‌سرعت بالا می‌رود. نقاط باریک عنصر ابتدا ذوب و تبخیر می‌شوند و قوس‌هایی کوچک و پشت‌سرهم ایجاد می‌شود. ماسه‌ی کوارتز اطراف این قوس‌ها گرما را جذب می‌کند و قوس را سرد و خنثی می‌سازد. ولتاژ قوس در مجموع از ولتاژ شبکه بالاتر می‌رود و همین باعث می‌شود جریان پیش از رسیدن به دامنه‌ی اوج احتمالی خود به صفر برسد. به این پدیده «محدودسازی جریان» (Current Limiting) می‌گویند.

نتیجه‌ی این رفتار آن است که تجهیزات پایین‌دست، مثل کابل‌ها و ترانسفورماتور، تنش حرارتی و دینامیکی بسیار کمتری نسبت به حالتی می‌بینند که جریان خطا کاملاً برقرار بماند. پارامتری که این رفتار را بیان می‌کند، انتگرال ژول (I²t) است. هر چه I²t فیوز کمتر باشد، حفاظت بهتری از تجهیزات انجام می‌شود.

انواع فیوز فشار قوی

فیوزهای فشار متوسط را از چند دیدگاه دسته‌بندی می‌کنند. مهم‌ترین دسته‌بندی بر اساس شیوه‌ی قطع قوس است:

ویژگی فیوز محدودکننده‌ی جریان (HRC) فیوز انفجاری / کات‌اوت (Expulsion)
اصل قطع عنصر نقره در ماسه‌ی کوارتز؛ محدودسازی جریان پرتاب گاز حاصل از بدنه‌ی فیبری و دفع قوس
سرعت عملکرد بسیار سریع، پیش از رسیدن به اوج جریان کندتر، چند سیکل
محل نصب پست‌های داخلی، تابلوهای فشار متوسط، RMU شبکه‌ی هوایی، فیوز پایه و انشعاب
صدا و گاز هنگام عملکرد بسیار کم قابل توجه، مناسب فضای باز
نیاز به تعویض کل فیوز معمولاً فقط فیوزلینک
نمونه‌ی کاربرد حفاظت ترانس ۲۰/۰.۴ کیلوولت حفاظت انشعاب خطوط هوایی

از دید دیگر، فیوزها به دو گروه «پشتیبان» (Back-up) و «عمومی یا تمام‌محدوده» (General Purpose / Full-range) تقسیم می‌شوند. نوع پشتیبان فقط از جریان‌های بالاتر از حداقل جریان قطع محافظت می‌کند و باید همراه یک وسیله‌ی حفاظت اضافه‌بار به کار رود. نوع تمام‌محدوده تا جریان نامی قابل استفاده است و جریان‌های کوچک را هم می‌تواند قطع کند، اما قیمت بالاتری دارد.

ولتاژهای نامی و کاربرد هر کدام

مطابق استانداردهای بین‌المللی، ولتاژهای نامی فیوز فشار متوسط عبارت‌اند از ۳.۶، ۷.۲، ۱۲، ۱۷.۵، ۲۴ و ۳۶ کیلوولت. انتخاب ولتاژ نامی باید بر اساس بالاترین ولتاژ تجهیزات در شبکه انجام شود.

ولتاژ شبکه ولتاژ نامی فیوز (مقدار استاندارد) کاربرد رایج
۳.۳ کیلوولت ۳.۶ کیلوولت موتورها و شبکه‌های صنعتی قدیمی
۶.۶ کیلوولت ۷.۲ کیلوولت موتورهای فشار متوسط و ترانس‌های صنعتی
۱۱ کیلوولت ۱۲ کیلوولت پست‌های توزیع و شبکه‌های شهری
۲۰ کیلوولت ۲۴ کیلوولت رایج‌ترین سطح توزیع در ایران
۳۳ کیلوولت ۳۶ کیلوولت پست‌های فوق توزیع و صنایع بزرگ

نکته‌ی مهم این است که ولتاژ نامی فیوز نباید کمتر از ولتاژ شبکه باشد، ولی انتخاب فیوز با ولتاژ نامی خیلی بالاتر هم توصیه نمی‌شود. فیوزهای محدودکننده هنگام عملکرد ولتاژ قوس تولید می‌کنند که با ولتاژ نامی ارتباط دارد؛ بنابراین باید نزدیک‌ترین مقدار استاندارد بالاتر از ولتاژ شبکه انتخاب شود.

پارامترهای مهم در انتخاب فیوز

  • ولتاژ نامی: مطابق جدول بالا و بر اساس بالاترین ولتاژ شبکه.
  • جریان نامی: جریان دائمی که فیوز بدون ذوب شدن یا گرم شدن بیش از حد تحمل می‌کند.
  • ظرفیت قطع (Breaking Capacity): بیشترین جریان اتصال کوتاهی که فیوز می‌تواند ایمن قطع کند؛ مقادیر رایج ۳۱.۵ و ۴۰ و ۵۰ کیلوآمپر است و باید از سطح اتصال کوتاه محل نصب بیشتر باشد.
  • حداقل جریان قطع: در فیوزهای پشتیبان، کمترین جریانی که فیوز با اطمینان قطع می‌کند.
  • منحنی زمان-جریان: برای هماهنگی (Coordination) با رله‌ها و فیوزهای بالادست و پایین‌دست لازم است.
  • انتگرال ژول (I²t): میزان انرژی عبوری از فیوز در زمان قطع.
  • ابعاد و نوع نصب: طول و قطر بدنه، شکل کلاهک و وجود یا نبود ضربه‌زن، که باید با فیوزخور یا کلید سازگار باشد (استاندارد ابعادی DIN 43625).

انتخاب فیوز برای ترانسفورماتور توزیع

برای انتخاب فیوز ترانسفورماتور، ابتدا جریان نامی سمت فشار قوی را حساب کنید. فرمول آن چنین است: جریان نامی برابر است با توان ظاهری ترانس تقسیم بر حاصل‌ضرب ریشه‌ی سه در ولتاژ خط. برای مثال، ترانس ۶۳۰ کیلوولت‌آمپر در شبکه‌ی ۲۰ کیلوولت: ۶۳۰ تقسیم بر (۱.۷۳۲ × ۲۰) تقریباً ۱۸.۲ آمپر می‌شود. جدول زیر جریان نامی چند ترانس رایج را در ۲۰ کیلوولت نشان می‌دهد:

توان ترانس (kVA) جریان نامی در ۲۰ کیلوولت (آمپر)
۱۰۰ حدود ۲.۹
۲۰۰ حدود ۵.۸
۳۱۵ حدود ۹.۱
۴۰۰ حدود ۱۱.۵
۶۳۰ حدود ۱۸.۲
۸۰۰ حدود ۲۳.۱
۱۰۰۰ حدود ۲۸.۹
۱۶۰۰ حدود ۴۶.۲

جریان نامی فیوز باید بالاتر از جریان نامی ترانس انتخاب شود، چون در لحظه‌ی برقدار شدن ترانس، جریان هجومی (Inrush) چند برابر جریان نامی در مدت کوتاه برقرار می‌شود و فیوز نباید در این وضعیت عمل کند. همچنین باید اضافه‌بار مجاز ترانس، دمای محیط داخل تابلو و هماهنگی با رله در نظر گرفته شود. بهترین روش، استفاده از جدول انتخاب سازنده‌ی فیوز برای توان و ولتاژ مشخص ترانس است؛ مقدار دقیق برای هر برند ممکن است متفاوت باشد.

فیوز یا دژنکتور؟ مقایسه‌ی دو راهکار

یکی از پرسش‌های متداول طراحان این است که برای حفاظت ترانس از فیوز استفاده شود یا از دژنکتور. پاسخ به توان ترانس، بودجه و سطح اتوماسیون مورد نیاز بستگی دارد.

معیار فیوز فشار قوی دژنکتور (کلید قدرت)
هزینه‌ی اولیه کم زیاد
سرعت قطع اتصال کوتاه بسیار سریع وابسته به رله و مکانیزم
حفاظت اضافه‌بار ندارد (باید رله جداگانه باشد) دارد (با رله)
وصل مجدد تعویض فیوز لازم است بلافاصله قابل وصل
تنظیم و هماهنگی محدود به منحنی ثابت قابل تنظیم
نگهداری تقریباً بدون نگهداری نیازمند سرویس دوره‌ای
کاربرد رایج ترانس‌های توزیع تا حدود ۲۵۰۰ کیلوولت‌آمپر ترانس‌های بزرگ‌تر و فیدرهای ورودی

برای مقایسه‌ی کامل‌تر دژنکتورها می‌توانید دژنکتور چیست؟ و تفاوت سکسیونر و دژنکتور را بخوانید.

ترکیب فیوز و کلید قابل قطع زیر بار

در بسیاری از واحدهای RMU و تابلوهای ورودی ترانس، فیوز فشار متوسط همراه با سکسیونر قابل قطع زیر بار قرار می‌گیرد. این ترکیب (Switch-fuse combination) هم قابلیت قطع و وصل زیر بار را دارد و هم با فیوز در برابر اتصال کوتاه محافظت می‌شود. وقتی یکی از فیوزهای سه‌فاز بسوزد، ضربه‌زن آن کلید را فرمان قطع می‌دهد و هر سه فاز قطع می‌شوند. این کار از ادامه‌ی کار ترانس یا موتور روی دو فاز (Single phasing) جلوگیری می‌کند که برای تجهیزات بسیار آسیب‌زاست. توضیحات بیشتر را در مقاله‌ی سکسیونر قابل قطع زیر بار چیست؟ ببینید.

استانداردهای مرتبط

  • IEC 60282-1: فیوزهای فشار قوی؛ فیوزهای محدودکننده‌ی جریان.
  • IEC 62271-105: ترکیب کلید قابل قطع زیر بار و فیوز برای ولتاژهای بالاتر از ۱ کیلوولت.
  • DIN 43625: ابعاد فیوزهای فشار متوسط تیپ DIN.

برای آشنایی با چارچوب استانداردهای تجهیزات برقی، مقاله‌ی استانداردهای بین‌المللی در ساخت تابلو برق را ببینید.

نصب ایمن فیوز فشار قوی

  1. قبل از هر اقدام، مدار را قطع کنید و با تست‌کننده‌ی ولتاژ مناسب مطمئن شوید برق وجود ندارد.
  2. تجهیزات را به زمین وصل کنید و پس از نصب فیوز، محل را دوباره بررسی کنید. اصول اتصال زمین در مقاله‌ی سیستم‌های ارتینگ چیست؟ آمده است.
  3. مشخصات روی بدنه‌ی فیوز (ولتاژ، جریان، ظرفیت قطع) را با نقشه‌ی طرح مقایسه کنید.
  4. فیوز را بدون ضربه و بدون ترک‌خوردگی در فیوزخور قرار دهید و اتصال کلاهک‌ها را کامل کنید.
  5. جهت ضربه‌زن را بررسی کنید تا به مکانیزم کلید یا نشانگر آسیب نرسد.
  6. پس از نصب، مطمئن شوید در تمام سه فاز فیوزها از یک مدل و یک برند هستند.

در هنگام هر عملیات روی تابلو از ابزار عایق‌دار، دستکش و کفپوش عایق برق مناسب استفاده کنید. خطر قوس الکتریکی هم در تابلوهای فشار متوسط جدی است؛ مقاله‌ی قوس الکتریکی (Arc Flash) در تابلوهای برق را حتماً مطالعه کنید.

نگهداری و بازرسی دوره‌ای

  • بدنه‌ی فیوز را از نظر ترک، سوختگی و آلودگی بازرسی کنید.
  • اتصالات و کلاهک‌ها را از نظر شل‌شدگی و اکسید بررسی کنید.
  • تغییر رنگ یا نشانه‌ی گرمایش را می‌توان با ترموگرافی در حین بهره‌برداری تشخیص داد.
  • گرد و غبار و رطوبت داخل تابلو باید کنترل شود؛ برای راهنمای کامل به نگهداری تابلو برق مراجعه کنید.
  • فیوزهای سالم قدیمی را بدون بررسی مجدداً در مدار استفاده نکنید.

عیب‌یابی: چرا فیوز می‌سوزد؟

سوختن فیوز همیشه به معنی خرابی خود فیوز نیست و معمولاً نشانه‌ی یک مشکل در مدار است. رایج‌ترین دلایل عبارت‌اند از اتصال کوتاه در ترانس یا کابل، خرابی عایق، جریان هجومی بالا هنگام وصل ترانس، انتخاب اشتباه جریان نامی، اضافه‌بار طولانی‌مدت که باعث پیرشدگی عنصر شده یا اتصال ضعیف و گرم‌شدن کلاهک‌ها. قبل از جایگزینی فیوز باید علت سوختن را پیدا کنید. اگر فیوز تازه هم بلافاصله بسوزد، اصرار بر جایگزینی ادامه‌دار می‌تواند به ترانس یا کابل خسارت جدی بزند.

اشتباهات رایج در استفاده از فیوز

  • تعویض فقط یک فیوز از سه فیوز؛ در صورت سوختن یکی، توصیه می‌شود هر سه فیوز بررسی یا تعویض شوند.
  • استفاده از فیوز با ولتاژ نامی پایین‌تر از ولتاژ شبکه.
  • استفاده از فیوز پشتیبان برای حفاظت اضافه‌بار.
  • ترکیب برندها و مدل‌های مختلف در یک تابلو.
  • نادیده‌گرفتن هماهنگی با رله و کلید بالادست.
  • انتخاب فیوز بر اساس قیمت، بدون توجه به ظرفیت قطع.

نکات خرید فیوز فشار قوی

هنگام خرید، اطمینان یابید که فیوز دارای برچسب مشخصات کامل، گواهی تست و اصالت کالا باشد. برند، طول و قطر، نوع ضربه‌زن و جریان نامی را با نیاز پروژه تطبیق دهید. برای انتخاب تجهیزات هماهنگ مثل سکسیونر، دژنکتور و تابلو می‌توانید به صفحه‌ی محصولات مراجعه کنید، کاتالوگ محصولات را دانلود کنید یا برای مشاوره از طریق تماس با ما اقدام کنید. اگر قصد طراحی یا ساخت تابلو دارید، طراحی و ساخت تابلوهای برق فشار قوی و تابلو برق فشار متوسط ۲۰ کیلوولت هم مفید هستند.

فیوز محدودکننده‌ی جریان فشار قوی ۳.۳ تا ۳۳ کیلوولت

مزایا و محدودیت‌های فیوز فشار قوی

قبل از انتخاب هر تجهیز حفاظتی، باید نقاط قوت و ضعف آن را شناخت. فیوز همان‌طور که در بیشتر پروژه‌ها دیده می‌شود، برای یک کاربرد مشخص بسیار بهینه است، اما نمی‌توان از آن انتظار داشت همه‌ی نیازهای حفاظتی را پوشش دهد.

مزایا محدودیت‌ها
قیمت اولیه مناسب در مقایسه با دژنکتور قابل استفاده مجدد نیست و بعد از هر عملکرد تعویض می‌شود
سرعت قطع بسیار بالا در برابر اتصال کوتاه حفاظت اضافه‌بار را به‌تنهایی پوشش نمی‌دهد
محدودسازی جریان و کاهش تنش حرارتی و دینامیکی روی تجهیزات ممکن است از قطع یک‌فاز در سیستم سه‌فاز جلوگیری نکند (بدون ضربه‌زن)
نیاز نگهداری بسیار کم منحنی قطع ثابت است و قابل تنظیم نیست
فضای کم شغل می‌کند و در واحدهای فشرده بهترین گزینه است هماهنگی با رله و فیوزهای بالادست نیاز به محاسبه درست دارد

فیوز کات‌اوت در شبکه‌های هوایی

در خطوط هوایی فشار متوسط، انشعاب‌ها و ترانس‌های پایه‌ای معمولاً با فیوز کات‌اوت محافظت می‌شوند. این نوع فیوز در محفظه‌ای قابل چرخش نصب می‌شود که پس از سوختن عنصر، فیوزلینک از جای خود آزاد می‌شود و محفظه به پایین می‌افتد. این افتادن هم مدار را باز می‌کند و هم نشانه‌ای قابل مشاهده از فاصله برای گشت‌زنان شبکه است. این نوع به دلیل نیاز به فضای آزاد، هرگز در تابلوهای دربسته نصب نمی‌شود. نصب یا تعویض آن روی خط محافظت‌شده باید با ابزار مخصوص عایق (استک) انجام شود.

هماهنگی فیوز با رله و سایر وسایل حفاظتی

هماهنگی (Coordination) یعنی اینکه در هر خطا، نزدیک‌ترین وسیله‌ی حفاظتی به محل خطا قبل از همه عمل کند و خاموشی حداقلی ایجاد شود. فرض کنید در یک پست ۲۰ کیلوولت، هر فیدر ترانس با یک فیوز محافظت می‌شود و ورودی پست با یک دژنکتور و رله اضافه‌جریان. اگر اتصال کوتاه در یکی از ترانس‌ها رخ دهد، باید فقط همان فیوز قطع شود و رله ورودی فرمان ندهد. برای این کار، منحنی زمان-جریان فیوز را روی نمودار لاگاریتمی رسم می‌کنند و با منحنی رله مقایسه می‌شود. منحنی رله باید در تمام محدوده‌ی جریان اتصال کوتاه، حداقل ۰.۳ ثانیه بالاتر از منحنی فیوز باشد تا فیوز فرصت عمل داشته باشد. این مارجین رایج در منابع مهندسی حفاظت است و باید با جزئیات رله و کلید شما تطبیق داده شود. رله‌های ثانویه‌ای مانند مدل‌های معرفی‌شده در تنظیمات رله ثانویه MK2200L امکان تنظیم منحنی را فراهم می‌کنند و برای این منظور مناسب‌اند.

تأثیر شرایط محیطی بر عملکرد فیوز

دمای محیط، ارتفاع از سطح دریا و آلودگی هوا سه عامل مهم در انتخاب و عملکرد فیوز هستند. فیوزها براساس دمای محیط استاندارد تست می‌شوند؛ اگر داخل تابلوی بسته که دمای آن بالاتر از محیط است نصب می‌شوند، جریان مجاز آن‌ها کاهش می‌یابد و باید ضریب کاهش سازنده اعمال شود. در ارتفاعات بالا نیز قدرت عایقی هوا کم می‌شود و باید از فیوزها و فاصله‌های مناسب استفاده شود. آلودگی صنعتی، نمک و رطوبت نیز می‌توانند بر سطح بدنه رسوب کرده و باعث جرقه‌زنی سطحی شوند؛ لذا تمیزکاری دوره‌ای تابلو ضروری است.

ایمنی پرسنل هنگام کار با فیوز

تعویض فیوز فشار قوی کاری است که فقط باید به افراد آموزش‌دیده سپرده شود. پیش از شروع، تجهیزات را بی‌برق کنید، قفل و برچسب ایمنی قرار دهید و تست عدم وجود ولتاژ و اتصال زمین موقت را انجام دهید. استفاده از دستکش عایق، محافظ صورت، لباس مقاوم در برابر قوس و ایستادن روی کفپوش عایق برق مناسب از الزامات ایمنی است. برای ۲۰ کیلوولت و میانه می‌توانید کفپوش عایق برق فشار متوسط را بررسی کنید و برای شبکه‌های بالاتر، کفپوش عایق برق ۳۶ کیلوولت مناسب است.

چک‌لیست پیش از برقدار کردن مجدد

  1. علت سوختن فیوز شناسایی و رفع شده است.
  2. هر سه فیوز مدل و ولتاژ و جریان یکسان دارند.
  3. مکانیزم ضربه‌زن و کلید قابل قطع بار روی حالت باز در حالت سالم است.
  4. مقاومت عایقی مدار با مگامتر مناسب اندازه‌گیری شده و با مقدار مجاز مطابقت دارد.
  5. تمام ابزارها و قفل‌های ایمنی از تابلو خارج شده‌اند و درها بسته شده‌اند.
  6. همه‌ی افراد از محدوده دور شده‌اند و برقدار کردن با هماهنگی انجام می‌شود.

تست و بازرسی فیوز قبل از نصب

قبل از نصب می‌توان مقاومت اهمی فیوز را با میلی‌اهممتر اندازه گرفت و با مقدار مجاز در گواهی کارخانه مقایسه کرد. مقاومت بالاتر از مقدار معمول می‌تواند نشانه‌ی خرابی عنصر یا ضربه دیدگی فیزیکی باشد. به همین علت فیوزها را قبل از نصب بررسی کنید و در انبار به صورت عمودی و در بسته‌بندی اصلی نگهداری کنید تا دچار ضربه نشوند.

نمونه‌ی محاسبه‌ی گام‌به‌گام برای یک پست توزیع

فرض کنید می‌خواهید برای یک ترانسفورماتور ۴۰۰ کیلوولت‌آمپر ۲۰ کیلوولت به ۰.۴ کیلوولت که در یک تابلوی فشار متوسط نصب شده، فیوز انتخاب کنید. مراحل انتخاب به شرح زیر است:

  1. ولتاژ نامی: شبکه ۲۰ کیلوولت است؛ پس فیوز با ولتاژ نامی ۲۴ کیلوولت انتخاب می‌شود.
  2. جریان نامی ترانس: ۴۰۰ تقسیم بر (۱.۷۳۲ × ۲۰) حدود ۱۱.۵ آمپر.
  3. جریان هجومی: از جدول سازنده تعیین می‌شود که فیوز چند برابر جریان نامی ترانس را به مدت کوتاه تحمل می‌کند.
  4. جریان نامی فیوز: از جریان نامی ترانس بیشتر است و معمولاً از مقادیر استاندارد سری فیوز (مثلاً چند مقدار بالاتر از ۱۱.۵ آمپر) انتخاب می‌شود.
  5. ظرفیت قطع: باید از جریان اتصال کوتاه محل نصب بیشتر باشد؛ مثلاً اگر سطح اتصال کوتاه پست ۱۶ کیلوآمپر است، فیوز با ظرفیت قطع ۳۱.۵ کیلوآمپر کافی است.
  6. ابعاد و نصب: طول، قطر و نوع ضربه‌زن با فیوزخور و کلید مشخص می‌شود.
  7. هماهنگی: منحنی فیوز با رله ورودی پست کنترل می‌شود.

این محاسبه فقط چارچوب مسیر انتخاب را نشان می‌دهد و مقدار نهایی باید با جدول انتخاب سازنده‌ی فیوز، خصوصیات ترانس و مشورت مهندس طراح تکمیل شود. همین روش برای سایر توان‌ها و ولتاژهای بالادست نیز قابل انجام است. اگر در انتخاب نهایی مطمئن نیستید، از متخصصان مجموعه مشاوره بگیرید.

سؤالات پرتکرار درباره‌ی فیوز فشار قوی

فیوز فشار قوی دقیقاً از چه چیزی محافظت می‌کند؟

فیوز فشار قوی در درجه‌ی اول از اتصال کوتاه محافظت می‌کند. ترانسفورماتور، کابل و تجهیزات پایین‌دست را در برابر اثرات حرارتی و دینامیکی جریان خطا حفظ می‌کند. حفاظت از اضافه‌بار معمولاً به رله و کلید قدرت یا سنسور دمای ترانس سپرده می‌شود.

اگر فقط یکی از سه فیوز بسوزد چه باید کرد؟

ابتدا علت سوختن را بررسی کنید. معمولاً توصیه می‌شود هر سه فیوز تعویض شوند، چون دو فیوز دیگر هم تحت تنش بوده‌اند و ممکن است پیر شده باشند. استفاده از فیوزهای با ضربه‌زن، با قطع هر سه فاز، از کار روی دو فاز جلوگیری می‌کند.

فیوز را با چه جریانی انتخاب کنیم؟

جریان نامی باید از جریان نامی ترانس بیشتر باشد و جریان هجومی را بدون سوختن تحمل کند. مقدار دقیق را از جدول انتخاب سازنده‌ی فیوز بر اساس توان ترانس، ولتاژ شبکه و دمای تابلو بخوانید. برای مثال جریان نامی ترانس ۶۳۰ کیلوولت‌آمپر در ۲۰ کیلوولت حدود ۱۸ آمپر است و فیوز مناسب از این مقدار بالاتر است.

فرق فیوز HRC با فیوز کات‌اوت چیست؟

فیوز HRC درون ماسه‌ی کوارتز عمل می‌کند و جریان را پیش از رسیدن به اوج محدود می‌کند؛ برای پست‌های داخلی و تابلوها مناسب است. فیوز کات‌اوت از نوع انفجاری است و برای خطوط هوایی و فضای باز به کار می‌رود. سرعت و کنترل قطع در HRC بیشتر است.

فیوز سوخته را می‌توان دوباره استفاده کرد؟

خیر. فیوز وسیله‌ی یک‌بار مصرف است و پس از عملکرد باید تعویض شود. تعمیر یا جوش‌دادن عنصر فیوز خطرناک است و ظرفیت قطع و ایمنی آن را از بین می‌برد.

برچسب ها انواع فیوز فشار قوی, خرید فیوز فشار قوی, فروش فیوز فشار قوی, فیوز, فیوز ABB, فیوز AEG, فیوز سیبا, فیوز فشار قوی, فیوز فشار قوی ABB, فیوز فشار قوی SIBA, فیوز فشار قوی استوانه ای, فیوز فشار قوی ایرانی, فیوز فشار قوی سیبا, قیمت فیوز فشار قوی, کاتالوگ فیوز فشار قوی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *