در شبکههای برق فشار متوسط، حفظ پایداری، ایمنی و کاهش خاموشیها همیشه یکی از مهمترین چالشهاست. در این مسیر، تجهیزاتی به کار میروند که هرکدام نقشی متفاوت اما مکمل دارند. یکی از این تجهیزات ریکلوزر (Recloser) است.در واقع، ریکلوزر بهعنوان یک کلید قدرت خودکار شناخته میشود که در صورت بروز خطا در شبکه، ابتدا مدار را قطع میکند و سپس پس از مدت زمان مشخص، بهصورت خودکار مجدداً وصل میشود. این فرآیند باعث میشود در صورت وجود خطاهای موقتی، نیازی به مداخله انسانی نباشد. ریکلوزرها معمولاً در شبکههای توزیع فشار متوسط نصب میشوند و میتوانند با تشخیص خطاهای کوتاهمدت، از خاموشی گسترده جلوگیری کنند.
شبکههای توزیع برق با چالشهای لحظهای زیادی مواجه هستند: برخورد شاخه درخت به سیم برق، تغییرات ناگهانی بار، رعد و برق، اتصال لحظهای ناگهانی و … بسیاری از این خطاها موقتی هستند، یعنی بعد از یک یا چند بار قطع و وصل مجدد برق، مشکل خودبهخود برطرف میشود. در چنین شرایطی اگر تنها از تجهیزات حفاظت جدی استفاده کنیم، ممکن است برق چندین مشترک برای مدت طولانی قطع شود؛ بدون اینکه خطا دائمی باشد.
در اینجاست که ریکلوزر نقش خود را نشان میدهد: تجهیزی که خودکار برق را قطع میکند، سپس در صورت برطرف شدن خطا دوباره وصل مینماید.
رله ریکلوزر با دریافت سیگنال از تجهیزات حفاظتی و سنسورهای موجود در شبکه، تشخیص میدهد که نوع خطا موقت است یا دائمی. اگر خطا موقت باشد، ریکلوزر پس از یک بازه زمانی مشخص (مثلاً چند ثانیه)، بهصورت خودکار مدار را وصل میکند.
فرآیند عملکرد معمولی رله ریکلوزر به صورت زیر است:
رله ریکلوزر از اجزای الکترونیکی و دیجیتالی پیشرفتهای تشکیل شده که شامل:
ساختار رله ریکلوزر به گونهای طراحی شده که در برابر شرایط محیطی سخت، نویز الکتریکی و خطاهای سیگنال مقاوم باشد و عملکرد دقیق داشته باشد.
هدف اصلی از بهکارگیری رله ریکلوزر، کاهش قطعی برق، افزایش پایداری شبکه و حفظ تجهیزات است. بهطور خلاصه، عملکرد آن شامل موارد زیر میشود:
در واقع، ریکلوزر به نوعی همانند یک «هوش مصنوعی» کوچک عمل میکند که در زمان بحران، بدون تأخیر واکنش نشان میدهد.
رله ریکلوزر معمولاً در نقاط استراتژیک شبکه توزیع نصب میشود. این نقاط میتوانند شامل:
شرایط نصب باید بهگونهای باشد که دسترسی آسان برای نگهداری، حفاظت در برابر عوامل محیطی (مانند رطوبت، گردوغبار و تابش خورشید) و ایمنی پرسنل رعایت شود.
همچنین توصیه میشود از کابینتهای حفاظتی برای نصب ریکلوزر در فضای باز استفاده شود.
شاید این سوال برای شما پیش بیاید که چه تفاوتی بین ریکلوزر و سایر تجهیزات مثل سکسیونر یا فیوز وجود دارد؟
بنابراین، ریکلوزر یک راهحل هوشمندانه و سریع برای شبکههای توزیع برق مدرن است.
هر دو تجهیز در شبکههای فشار متوسط به کار میروند اما اهداف و عملکرد آنها متفاوت است. تفاوتهای کلیدی عبارتاند از:
ریکلوزر بهطور معمول در موارد زیر استفاده میشود:
این استفادهها کمک میکند تا در شرایطی که خطا گذراست، برق بیشتر مشترکان بدون نیاز به تعمیرکار وصل بماند.
| معیار | ریکلوزر | دژنکتور |
| هدف اصلی | کاهش خاموشی موقتی | حفاظت در برابر خطاهای دائمی |
| قطع و وصل خودکار | بله | خیر |
| توان قطع اتصال کوتاه | خیر | بله |
| نیاز به اپراتور | کمتر | بیشتر |
| هماهنگی حفاظتی | محدود | دقیق |
انتخاب ریکلوزر بستگی به شرایط شبکه و اهداف بهرهبرداری دارد. بهطور خلاصه:
در بسیاری از شبکههای توزیع، ترکیب ریکلوزر + دژنکتور باعث میشود هر دو هدف کاهش خاموشی و حفاظت دقیق برآورده شود.
۱. آیا ریکلوزر میتواند جای دژنکتور را بگیرد؟
خیر؛ نقش آنها متفاوت است ولی در بسیاری از شبکهها مکمل یکدیگر هستند.
۲. آیا همه شبکهها به ریکلوزر نیاز دارند؟
خیر؛ فقط شبکههایی که خطاهای موقتی زیاد دارند یا نیاز به افزایش پایداری دارند.
۳. آیا ریکلوزر در شبکه فشار ضعیف هم کاربرد دارد؟
معمولاً خیر؛ کاربرد اصلی آن در شبکههای فشار متوسط است.
در پاسخ به این سؤال که ریکلوزر چیست باید گفت این وسیله، یکی از حیاتیترین تجهیزات در سیستمهای توزیع برق است که با عملکرد خودکار، دقت بالا و پایداری در تصمیمگیری، توانسته نقش مهمی در افزایش امنیت و کاهش قطعیهای ناخواسته ایفا کند.
رله ریکلوزر بهعنوان قلب این سیستم، مسئول تشخیص، کنترل و اجرای فرایند حفاظتی است و طراحی دقیق و نصب مناسب آن، تضمینکننده سلامت و کارایی شبکه برق خواهد بود.
📌 اگر به دنبال انتخاب، مشاوره یا خرید انواع ریکلوزر و رله ریکلوزر هستید، تهران سوییچ با تجربه تخصصی و محصولات باکیفیت، همراه شماست. با ما تماس بگیرید.
در محیطهای صنعتی، تاسیساتی و حتی کارگاههای برق، واژههایی وجود دارند که بهمرور زمان وارد…
در شبکههای برق فشار متوسط، همیشه یک سؤال مهم در زمان طراحی یا بهرهبرداری مطرح…
تابلو برق فشار متوسط فقط یک کابینت فلزی نیست؛ مرکز کنترل و حفاظت شبکه فشار…
در سیستمهای قدرت و تابلوهای برق فشار متوسط و قوی، دو تجهیز مهم با نامهای…
در صنایع بزرگ و حساس مانند نفت، گاز و پتروشیمی، موضوع ایمنی و کنترل فرآیندها…
در دنیای اتوماسیون صنعتی، PLC یا همان پی ال سی یکی از مهمترین ابزارهای کنترلی…